Wat is de ziekte van Quervain?

De ziekte van Quervain is een peesontsteking aan de duimzijde van de pols, waarbij de pezen van de duimspieren (abductor pollicis longus en extensor pollicis brevis) bekneld raken in hun peesschede. Dit veroorzaakt pijn bij bewegingen van de duim of pols, vooral bij het grijpen of draaien. De aandoening staat ook bekend als het syndroom van Quervain en wordt gekenmerkt door een stekende pijn aan de duimbasis, soms met zwelling of irritatie bij de peesschede. De oorzaak is vaak overbelasting, herhaalde bewegingen of langdurige belasting van de duim, bijvoorbeeld bij tillen, wringen of vasthouden van een baby. Door de herhaalde wrijving ontstaat irritatie van het glijvlak van de pezen, wat leidt tot verdikking van het weefsel en daardoor beknelling in de tunnel waar de pezen doorheen lopen.

Wat is het syndroom van Quervain?

Wat is het syndroom van Quervain? Het is een vorm van tendovaginitis, oftewel een ontsteking van de peesschede. Deze bevindt zich aan de radiale (duimzijde) van de pols. Door de ontstekingsreactie zwelt de peesschede op, wat de normale glijbeweging van de pezen belemmert. De pijn is vaak het hevigst bij strekken of spreiden van de duim, of bij draaibewegingen van de pols.

De aandoening wordt vooral gezien bij mensen die repeterende bewegingen maken, zoals verzorgers, jonge ouders, productiemedewerkers, of mensen die intensief smartphones of tablets gebruiken. Hoewel het bij sommigen vanzelf herstelt, kan het bij aanhoudende belasting verergeren en leiden tot chronische klachten. In ernstigere gevallen kan een operatie noodzakelijk zijn.

Welke oefeningen bij Quervain?

De vraag welke oefeningen bij Quervain effectief zijn, hangt af van de ernst van de klachten en het stadium van de aandoening. In het begin is het doel om de belasting te verminderen en de ontsteking te laten afnemen. Als de klachten verminderen, wordt gestart met mobiliteitsoefeningen voor de duim en pols, gevolgd door gecontroleerde krachtopbouw.

Rekking van de aangedane pezen kan helpen om de peesschede weer soepeler te maken. Daarbij is het belangrijk om dit geleidelijk en zonder forceren te doen. Oefeningen gericht op het verbeteren van coördinatie en spierbalans van de onderarmspieren kunnen de belasting op het aangedane gebied verminderen. Zodra pijnvrij bewegen weer mogelijk is, ligt de focus op het opbouwen van dagelijkse activiteiten en het verbeteren van de bewegingsstrategie bij tillen, grijpen of schrijven. Oefentherapie bij het syndroom van Quervain is het meest effectief wanneer het gecombineerd wordt met een goede ergonomische houding en aanpassingen in belasting. Handtherapeuten gebruiken vaak specifieke technieken om peesglijvlakken te verbeteren en littekenweefsel na eventuele injectie of operatie losser te maken.

Kan Quervain terugkomen na operatie?

Kan Quervain terugkomen na operatie? In de meeste gevallen biedt een chirurgische ingreep blijvende verlichting van de klachten. De operatie bestaat uit het openen van het peeskanaal (de eerste extensorcompartiment) zodat de pezen meer ruimte krijgen en niet langer bekneld raken. Deze ingreep wordt meestal onder lokale verdoving uitgevoerd en duurt ongeveer 15 tot 30 minuten.

Hoewel de resultaten overwegend positief zijn, is het niet uitgesloten dat de klachten in sommige gevallen later kunnen terugkeren. Dit kan gebeuren als de oorzaak van de oorspronkelijke overbelasting aanhoudt, of wanneer er sprake is van littekenvorming die opnieuw leidt tot frictie en irritatie in het geopereerde gebied. Het risico dat Quervain terugkomt na operatie is klein, maar reëel. Herhaling komt vaker voor bij mensen die intensieve handbelastende werkzaamheden blijven uitvoeren zonder aanpassing of bescherming van de pols en duim. Daarom is begeleiding tijdens het herstel en nazorg belangrijk. Na de operatie wordt meestal een korte rustperiode aangehouden, gevolgd door geleidelijke revalidatie onder begeleiding.

Het succes van de behandeling hangt sterk af van de tijdige diagnose, een juiste inschatting van de belasting en een gepersonaliseerd hersteltraject. In veel gevallen is de combinatie van medische behandeling, oefentherapie en aanpassing van handgebruik voldoende om volledig te herstellen en herval te voorkomen.

Belang van vroegtijdige aanpak

Het syndroom van Quervain is goed te behandelen wanneer het tijdig wordt herkend en op de juiste manier wordt aangepakt. In een vroeg stadium kunnen rust, aanpassing van activiteiten en gerichte oefentherapie voldoende zijn om herstel in te zetten. Als klachten blijven aanhouden of verergeren ondanks conservatieve behandeling, kan medische interventie nodig zijn, zoals een injectie of chirurgische opening van de peesschede. Het is belangrijk onderscheid te maken tussen Quervain en andere aandoeningen aan de duimzijde van de pols, zoals artrose van het duimbasisgewricht of peesletsels. Een nauwkeurige diagnose is essentieel om de juiste behandelstrategie te kiezen.

Door adequaat te reageren op de eerste signalen van overbelasting en gebruik te maken van deskundige begeleiding, is het mogelijk om langdurige beperkingen aan de hand te voorkomen. De inzet van oefentherapie op het juiste moment kan cruciaal zijn voor herstel en het behouden van functie.